Cá nhân không cư trú kinh doanh online tại Việt Nam: nghĩa vụ thuế theo Điều 42 NĐ 252/2026

Một KOL sống ở nước ngoài bán khóa học cho người Việt qua website riêng; một người nước ngoài kinh doanh trên nền tảng mạng xã hội hướng vào thị trường Việt Nam. Điều 42 Nghị định 252/2026/NĐ-CP “gọi tên” chính xác cá nhân không cư trú kinh doanh TMĐT này.

Đối tượng của Điều 42

Điều 42 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với cá nhân không cư trú có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử KHÔNG có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán — tức nhóm nằm ngoài cơ chế sàn khấu trừ nộp thay tại Điều 43. → Xem: Bài 26.

Điểm e khoản 2 Điều 4 Thông tư 90/2026/TT-BTC xếp nhóm này vào diện đăng ký thuế trực tiếp; khoản 3 Điều 21 Thông tư 90 dẫn chiếu: cá nhân không cư trú trực tiếp đăng ký thuế thực hiện theo điểm a khoản 1 Điều 42 Nghị định 252/2026/NĐ-CP; việc thay đổi thông tin thực hiện theo điểm b khoản 1 Điều 42 (khoản 5 Điều 23 Thông tư 90).

Cần phân biệt với nhà thầu nước ngoài tại điểm g khoản 2 Điều 4 Thông tư 90 — cá nhân nước ngoài hành nghề độc lập có thu nhập tại Việt Nam nói chung, trong khi Điều 42 nhắm đích danh kênh thương mại điện tử.

Phép thử hai chức năng

Bán qua sàn lớn có giỏ hàng và cổng thanh toán → sàn khấu trừ nộp thay, cá nhân không cư trú thậm chí không phải làm thủ tục đăng ký nếu toàn bộ doanh thu đã được khấu trừ. Bán qua kênh không có đủ hai chức năng (nhận đơn qua tin nhắn, khách chuyển khoản trực tiếp) → cá nhân tự đăng ký thuế theo Điều 42, tự kê khai, tự nộp cho phần doanh thu phát sinh tại Việt Nam.

Với dòng dữ liệu thanh toán xuyên biên giới ngày càng được chia sẻ, “vô hình” không còn là chiến lược khả thi.

Kinh nghiệm Glad Tax: với khách hàng là cá nhân không cư trú hoặc doanh nghiệp hợp tác với KOL nước ngoài, chúng tôi luôn bắt đầu bằng “phép thử hai chức năng” của nền tảng bán hàng. Xác định sai luồng ngay từ bước này sẽ kéo theo sai toàn bộ nghĩa vụ kê khai phía sau.

Kế toán cần lưu ý gì?

Đại lý thuế, người được ủy quyền tại Việt Nam của cá nhân không cư trú: chuẩn bị hồ sơ theo điểm a khoản 1 Điều 42; xác định rõ dòng doanh thu nào phát sinh tại Việt Nam.
Doanh nghiệp Việt Nam hợp tác với KOL, chuyên gia nước ngoài không cư trú (booking quảng cáo, affiliate): xem lại vai trò khấu trừ tại nguồn theo điểm h khoản 2 Điều 4 Thông tư 90.
Theo dõi trạng thái cư trú của đối tác — quy chế thuế cá nhân cư trú và không cư trú khác nhau căn bản.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Cá nhân không cư trú bán hàng cho người Việt có phải nộp thuế không? Có — tự đăng ký, kê khai theo Điều 42 nếu bán qua kênh không có đủ hai chức năng.

Điều 42 khác gì với cơ chế sàn nộp thay? Điều 42 áp dụng cho nền tảng KHÔNG có đủ đặt hàng + thanh toán; sàn có đủ hai chức năng thì khấu trừ nộp thay (Điều 43).

Doanh nghiệp Việt trả tiền cho KOL nước ngoài có phải khấu trừ? Có thể — xem vai trò khấu trừ nộp thay tại điểm h khoản 2 Điều 4 TT 90.

Glad Tax đồng hành cùng doanh nghiệp và cá nhân

Glad Tax tư vấn và thực hiện thủ tục đăng ký, kê khai thuế cho cá nhân không cư trú kinh doanh thương mại điện tử tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xác định vai trò khấu trừ tại nguồn khi hợp tác với đối tác nước ngoài.