Nghị định 255/2026/NĐ-CP về giao dịch liên kết: khung chuyển giá mới mọi doanh nghiệp có công ty mẹ — con phải đọc

Vay tiền công ty mẹ, mua nguyên liệu từ công ty “anh em”, trả phí bản quyền cho tập đoàn — mọi giao dịch trong “gia đình doanh nghiệp” đều nằm dưới một khung quản lý riêng. Từ 01/7/2026, khung đó là Nghị định 255/2026 giao dịch liên kết, căn cứ Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.

Phạm vi điều chỉnh của Nghị định 255/2026

Điều 1 Nghị định 255/2026/NĐ-CP xác định phạm vi: nguyên tắc áp dụng quản lý thuế đối với giao dịch liên kết; các bên có quan hệ liên kết; phân tích, so sánh, lựa chọn đối tượng so sánh độc lập và các phương pháp xác định giá giao dịch liên kết; xác định chi phí để tính thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết; quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế trong kê khai, lập hồ sơ xác định giá; trách nhiệm liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia; trách nhiệm của các cơ quan nhà nước.

Điều 2 khoanh đối tượng áp dụng: tổ chức sản xuất, kinh doanh nộp thuế TNDN có phát sinh giao dịch với các bên có quan hệ liên kết theo Điều 5 Nghị định.

Hai nguyên tắc nền tảng

Điều 3 đặt hai nguyên tắc: người nộp thuế có giao dịch liên kết phải loại trừ các yếu tố làm giảm nghĩa vụ thuế do quan hệ liên kết chi phối, để kê khai, xác định nghĩa vụ thuế tương đương với các giao dịch độc lập có cùng điều kiện (khoản 1); cơ quan thuế quản lý, kiểm tra giá giao dịch liên kết theo nguyên tắc tại khoản 4 Điều 6 và khoản 1 Điều 22 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (khoản 2).

Định nghĩa “giao dịch liên kết” rộng đến đâu?

Điều 4 định nghĩa giao dịch liên kết bao trùm mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng hàng hóa, cung cấp dịch vụ; vay, cho vay, dịch vụ tài chính; chuyển nhượng tài sản hữu hình, vô hình và thỏa thuận sử dụng chung nguồn lực, chia sẻ chi phí giữa các bên liên kết (trừ giao dịch với hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh giá của Nhà nước). Điều 4 cũng định nghĩa Hiệp định thuế; Thỏa thuận của nhà chức trách có thẩm quyền về trao đổi tự động Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia; công ty mẹ tối cao theo Nghị quyết 107/2023/QH15; đối tượng so sánh độc lập.

Không chỉ là chuyện của FDI

Doanh nghiệp quen với Nghị định 132/2020/NĐ-CP cần đối chiếu sang khung mới — đặc biệt sự “bắt tay” giữa Nghị định 255 với hệ sinh thái thuế tối thiểu toàn cầu (dẫn chiếu Nghị quyết 107/2023/QH15 và Nghị định 236/2025/NĐ-CP): dữ liệu Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia nay được trao đổi tự động giữa các cơ quan thuế đối tác.

Hai công ty trong nước cùng một chủ sở hữu cho nhau vay không lãi suất, thuê kho giá tượng trưng — đều là giao dịch liên kết phải kê khai. Như đã phân tích ở Bài 19, chi phí lãi vay biến động bất thường là chỉ số rủi ro trong Phụ lục Thông tư 94/2026/TT-BTC.

Góc nhìn từ Glad Tax: một hiểu lầm phổ biến mà chúng tôi thường phải đính chính: giao dịch liên kết không phải câu chuyện riêng của doanh nghiệp FDI. Rất nhiều nhóm công ty trong nước cùng một chủ sở hữu vẫn cho nhau vay không lãi, thuê tài sản giá tượng trưng — và đều thuộc phạm vi phải kê khai.

Kế toán cần lưu ý gì?

Lập ma trận các bên liên kết theo Điều 5 Nghị định 255 (quan hệ sở hữu, điều hành, kiểm soát) và danh mục toàn bộ giao dịch nội bộ tập đoàn trong năm.
Chuẩn bị hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết đồng thời với sổ sách; nguyên tắc giá giao dịch độc lập tại khoản 1 Điều 3 là thước đo xuyên suốt.
Doanh nghiệp thuộc tập đoàn đa quốc gia: xác định nghĩa vụ liên quan Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia của công ty mẹ tối cao.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nghị định 255/2026 áp dụng cho ai? Tổ chức nộp thuế TNDN có giao dịch với các bên có quan hệ liên kết (Điều 2).

Cho công ty cùng chủ vay không lãi có phải kê khai không? Có — là giao dịch liên kết theo định nghĩa tại Điều 4.

Giao dịch liên kết chỉ áp dụng với FDI? Không — áp dụng cả với các doanh nghiệp trong nước có quan hệ liên kết.

Glad Tax đồng hành cùng doanh nghiệp

Glad Tax hỗ trợ doanh nghiệp có quan hệ liên kết: lập ma trận các bên liên kết, xây dựng hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo Nghị định 255/2026 và tư vấn nghĩa vụ liên quan Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.