Quy định thuế mới 2026: Toàn cảnh 4 Nghị định, 4 Thông tư hiệu lực từ 01/7

Chỉ trong hai tuần cuối tháng 6, đầu tháng 7/2026, Chính phủ và Bộ Tài chính ban hành đồng loạt một hệ văn bản hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15. Với hơn 20 năm hành nghề, tôi có thể khẳng định đây là đợt cập nhật quy định thuế mới 2026 lớn nhất kể từ giai đoạn 2019–2020. Bài mở màn chuỗi 30 ngày này giúp anh chị kế toán, chủ doanh nghiệp định vị toàn bộ bản đồ văn bản trước khi đi vào từng nội dung chi tiết.

Vì sao 01/7/2026 là mốc phải nhớ?

Ngày 01/7/2026 là thời điểm bộ khung pháp lý thuế mới có hiệu lực đồng thời. Không giống những lần sửa đổi đơn lẻ trước đây, lần này cả hệ thống nghị định và thông tư hướng dẫn được thay mới cùng lúc, kéo theo hàng loạt văn bản quen thuộc hết hiệu lực. Điều đó nghĩa là mọi quy trình nội bộ, mẫu biểu, phần mềm của doanh nghiệp đều cần được rà soát trong một đợt.

Bản chất của đợt thay thế không phải “vá lỗi” mà là tái cấu trúc theo triết lý quản lý mới của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15: chuyển hẳn sang quản lý bằng dữ liệu (kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh điện tử), quản lý theo rủi ro, và siết chặt khu vực thương mại điện tử, kinh tế số.

Bản đồ 8 văn bản trong quy định thuế mới 2026

Hệ văn bản mới gồm hai tầng. Tầng Nghị định của Chính phủ và tầng Thông tư của Bộ Tài chính.

Tầng Nghị định:

Nghị định 252/2026/NĐ-CP — quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế; bao trùm đăng ký thuế, công khai thông tin người nộp thuế (Điều 4), quản lý thuế thương mại điện tử (Điều 40–45).
Nghị định 253/2026/NĐ-CP — quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP — quy định chi tiết khoản 6 Điều 26, khoản 4 Điều 27 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử (Điều 1 Nghị định).
Nghị định 255/2026/NĐ-CP — quy định về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết của doanh nghiệp có quan hệ liên kết, căn cứ Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.

Tầng Thông tư:

Thông tư 87/2026/TT-BTC — hướng dẫn Luật Thuế TNCN và Nghị định 253/2026/NĐ-CP (người phụ thuộc, chứng khoán phái sinh).
Thông tư 90/2026/TT-BTC — về đăng ký thuế; theo khoản 1 Điều 36, hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế Thông tư 86/2024/TT-BTC.
Thông tư 91/2026/TT-BTC — về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử; theo Điều 25, thay thế Thông tư 32/2025/TT-BTC.
Thông tư 94/2026/TT-BTC — về quản lý tuân thủ, quản lý rủi ro; theo khoản 2 Điều 23, thay thế Thông tư 31/2021/TT-BTC.

Bảng đối chiếu văn bản cũ → văn bản mới

Lĩnh vực	Văn bản cũ	Văn bản mới từ 01/7/2026
Đăng ký thuế	TT 86/2024/TT-BTC	TT 90/2026/TT-BTC
Hóa đơn, chứng từ điện tử	TT 32/2025/TT-BTC; một phần NĐ 123/2020, NĐ 70/2025	NĐ 254/2026 + TT 91/2026
Quản lý rủi ro	TT 31/2021/TT-BTC	TT 94/2026/TT-BTC
Thuế TNCN	TT 111/2013/TT-BTC (thay bởi TT 87)	NĐ 253/2026 + TT 87/2026
Giao dịch liên kết	(khung cũ)	NĐ 255/2026/NĐ-CP

Điểm đáng chú ý: Thông tư 32/2025/TT-BTC về hóa đơn mới áp dụng từ giữa năm 2025 nay đã bị thay thế — quy trình hóa đơn doanh nghiệp vừa xây xong lại phải cập nhật tiếp. Thông tư 86/2024/TT-BTC về đăng ký thuế cũng chỉ tồn tại khoảng một năm rưỡi.

Kế toán cần làm gì ngay?

Thứ nhất, lập bảng đối chiếu “văn bản cũ → văn bản mới” cho toàn bộ quy trình nội bộ đang viện dẫn Thông tư 86/2024, 32/2025, 31/2021, 111/2013 — sửa ngay các quy chế, mẫu biểu còn dẫn số văn bản cũ.

Thứ hai, nắm nguyên tắc chuyển tiếp cốt lõi: hồ sơ đã nộp trước 01/7/2026 tiếp tục xử lý theo quy định tại thời điểm nộp (khoản 1 Điều 37 Thông tư 90/2026/TT-BTC). → Xem: Bài 7.

Thứ ba, phân công một đầu mối theo dõi trọn 8 văn bản; chuỗi 29 bài tiếp theo sẽ bóc tách từng văn bản theo đúng trình tự công việc của kế toán.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Bộ quy định thuế mới 2026 gồm bao nhiêu văn bản?

Bốn Nghị định (252, 253, 254, 255/2026/NĐ-CP) và bốn Thông tư (87, 90, 91, 94/2026/TT-BTC), cùng có hiệu lực từ 01/7/2026.

Văn bản nào bị thay thế?

Thông tư 86/2024 (đăng ký thuế), Thông tư 32/2025 (hóa đơn), Thông tư 31/2021 (quản lý rủi ro), Thông tư 111/2013 (TNCN) và các nội dung tương ứng tại Nghị định 123/2020, 70/2025.

Hồ sơ nộp trước ngày hiệu lực xử lý theo luật nào?

Theo quy định tại thời điểm nộp hồ sơ (Điều 37 Thông tư 90/2026/TT-BTC).

Anh chị đang cần rà soát toàn bộ hệ thống văn bản áp dụng cho doanh nghiệp mình? Theo dõi chuỗi 30 bài của chúng tôi hoặc để lại thông tin để nhận tư vấn chuyên sâu.