Ai bị kiểm tra thuế tại trụ sở năm 2026? Nguyên tắc 90% theo rủi ro — 10% ngẫu nhiên

“Năm nay có bị kiểm tra không?” — câu hỏi mọi giám đốc đặt cho kế toán trưởng mỗi đầu năm. Từ 2026, câu trả lời không còn là phỏng đoán: Điều 17 Thông tư 94/2026/TT-BTC công khai công thức chọn kiểm tra thuế tại trụ sở 2026.

Nguyên tắc lựa chọn: 90% theo rủi ro, tối đa 10% ngẫu nhiên

Khoản 1 Điều 17 Thông tư 94/2026/TT-BTC quy định: trường hợp lựa chọn dựa trên kết quả phân tích, đánh giá, phân loại mức độ tuân thủ và mức độ rủi ro chiếm không dưới 90% tổng số trường hợp kiểm tra theo kế hoạch hằng năm; trường hợp lựa chọn ngẫu nhiên không quá 10%.

Cách xây dựng kế hoạch kiểm tra

Khoản 2 Điều 17 quy định: căn cứ danh sách phân loại rủi ro tại Điều 13, cơ quan thuế chọn người nộp thuế theo mức độ rủi ro từ cao xuống thấp (điểm a); việc lựa chọn không được chồng chéo về nội dung, phạm vi, thời gian với các hoạt động thanh tra, kiểm tra khác (điểm b); nếu có thông tin tin cậy làm giảm mức độ rủi ro xuống thấp, cơ quan thuế được quyết định không đưa vào kế hoạch và chọn người khác thay thế — ngược lại, có thông tin xác minh rủi ro cao thì bổ sung vào kế hoạch, và cơ quan thuế chịu trách nhiệm về quyết định thay đổi của mình (điểm c). Khoản 3 cho phép xác định nội dung, phạm vi, thời gian kiểm tra dựa trên phân tích rủi ro bằng công nghệ thông tin.

Hai hệ quả thực tiễn

Thứ nhất, “án ngẫu nhiên” chỉ còn tối đa 10% — nghĩa là 9/10 doanh nghiệp trong kế hoạch kiểm tra là do chính hồ sơ dữ liệu của họ “mời” cơ quan thuế đến. Doanh nghiệp sạch có quyền yên tâm hơn hẳn trước đây.

Thứ hai, kế hoạch có tính động: giữa năm doanh nghiệp phát sinh dấu hiệu rủi ro cao hoàn toàn có thể bị bổ sung. Ngược lại, doanh nghiệp chủ động cung cấp thông tin minh bạch có cơ hội được rút khỏi danh sách.

Kinh nghiệm Glad Tax: với các khách hàng có biến động tài chính lớn nhưng hợp lý — lỗ theo kế hoạch đầu tư, doanh thu tăng đột biến do một hợp đồng lớn — chúng tôi luôn chuẩn bị hồ sơ thuyết minh ngay tại thời điểm phát sinh, không đợi đến khi cơ quan thuế hỏi. Thông tin chủ động, có kiểm chứng là cách hiệu quả nhất để giảm điểm rủi ro.

Kế toán cần lưu ý gì?

• Tự chấm điểm mình mỗi quý bằng chính bộ chỉ số của cơ quan thuế. → Xem: Bài 19.
• Khi có sự kiện bất thường hợp lý (đầu tư lớn khiến lỗ kế hoạch, hợp đồng đột biến), chuẩn bị sẵn hồ sơ thuyết minh — có thể là “thông tin tin cậy làm giảm mức độ rủi ro”.
• Nhận quyết định kiểm tra thì đối chiếu ngay phạm vi, thời kỳ với các cuộc thanh kiểm tra trước — nguyên tắc không chồng chéo tại điểm b khoản 2 Điều 17 là quyền của doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Bao nhiêu phần trăm doanh nghiệp bị kiểm tra do rủi ro? Không dưới 90% theo kế hoạch hằng năm (khoản 1 Điều 17).

Kế hoạch kiểm tra có thay đổi giữa năm không? Có — rủi ro cao có thể bị bổ sung, rủi ro giảm có thể được rút.

Doanh nghiệp có quyền phản đối kiểm tra chồng chéo không? Nguyên tắc không chồng chéo về nội dung, phạm vi, thời gian được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 17.

Glad Tax đồng hành cùng doanh nghiệp

Glad Tax hỗ trợ doanh nghiệp tự đánh giá khả năng lọt kế hoạch kiểm tra và chuẩn bị hồ sơ giải trình các biến động trọng yếu trước mùa quyết toán.

Tuyên bố miễn trừ: Bài viết mang tính phân tích tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật gốc và ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.