Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026: kỷ nguyên mới của thuế TNCN — chia tay Thông tư 111/2013

Suốt hơn một thập kỷ, Thông tư 111/2013/TT-BTC là “kinh thánh” của mọi kế toán tiền lương. Từ 01/7/2026, kỷ nguyên đó khép lại: bộ ba Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 — Nghị định 253/2026 thuế TNCN — Thông tư 87/2026/TT-BTC chính thức thay thế.

Phạm vi của Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Nghị định 253/2026/NĐ-CP ban hành ngày 30/6/2026, căn cứ Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 09/2026/QH16. Điều 1 Nghị định xác định hai khối nội dung: quy định chi tiết các điều khoản được Luật giao (khoản 4 Điều 2; điểm c khoản 2, khoản 11 Điều 3; khoản 22 Điều 4; khoản 5, 6 Điều 5; Điều 6; khoản 5 Điều 7; khoản 2 Điều 8; khoản 2, 4 Điều 11; khoản 4 Điều 12; khoản 4 Điều 13; khoản 3 Điều 14; khoản 4 Điều 18; khoản 4 Điều 19; khoản 3 Điều 23; khoản 2 Điều 24; khoản 3 Điều 27; khoản 5 Điều 28) và các biện pháp tổ chức thi hành: người nộp thuế cư trú và không cư trú; thu nhập chịu thuế và khoản không tính vào thu nhập chịu thuế; thu nhập miễn thuế, giảm thuế; căn cứ tính thuế đối với từng loại thu nhập; quy đổi thu nhập; kỳ tính thuế; khấu trừ, khai thay, nộp thay; quyết toán, hoàn thuế.

Thông tư 87/2026 thay thế Thông tư 111/2013

Khoản 1 Điều 6 Thông tư 87/2026/TT-BTC quy định hiệu lực từ 01/7/2026; các nội dung liên quan thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Khoản 2 Điều 6 tuyên bố thay thế Thông tư 111/2013/TT-BTC. Khoản 3 bãi bỏ hàng loạt quy định liên quan tại các Thông tư 119/2014, 151/2014 (Chương III), 92/2015 (Chương III), 25/2018 (Điều 4), 79/2022 (Điều 1).

Điểm mới cụ thể: thuế chứng khoán phái sinh

Điều 5 Thông tư 87 (hướng dẫn khoản 5 Điều 54 Nghị định 253) quy định thuế TNCN đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh bằng giá chuyển nhượng nhân thuế suất 0,1% theo từng lần chuyển nhượng. Với hợp đồng tương lai, giá chuyển nhượng từng lần bằng giá thanh toán của hợp đồng tại thời điểm xác định thu nhập tính thuế nhân hệ số nhân hợp đồng, nhân số lượng hợp đồng, nhân tỷ lệ ký quỹ ban đầu chia 2; tỷ lệ ký quỹ ban đầu do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam công bố; thời điểm xác định thu nhập là thời điểm khớp lệnh hoặc thời điểm hợp đồng đáo hạn.

Mấu chốt về thời gian áp dụng

Hiệu lực văn bản là 01/7/2026 nhưng nội dung về tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026 — tức quyết toán thuế TNCN năm 2026 (thực hiện đầu 2027) sẽ chạy hoàn toàn theo khung mới. Kế toán tiền lương vì vậy không có lựa chọn “để sang năm mới học”.

Góc nhìn từ Glad Tax: điểm nhiều kế toán bỏ sót nhất khi đọc bộ văn bản này là mốc thời gian. Chúng tôi luôn nhấn mạnh với học viên và khách hàng: hiệu lực 01/7/2026 nhưng áp dụng cho cả kỳ tính thuế 2026 — nghĩa là không có khoảng “đệm” để năm sau mới cập nhật.

Kế toán cần lưu ý gì?

Gỡ Thông tư 111/2013 khỏi mọi quy trình, biểu mẫu nội bộ; thiết lập lại thư viện văn bản: Luật 109/2025 (sửa đổi bởi Luật 09/2026) → Nghị định 253/2026 → Thông tư 87/2026.
Kiểm tra nhà cung cấp phần mềm tính lương đã cập nhật tham số theo khung mới cho kỳ tính thuế 2026 chưa — yêu cầu văn bản xác nhận.
Truyền thông sớm cho người lao động về các thay đổi ảnh hưởng số thuế khấu trừ hằng tháng.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Thông tư 87/2026 thay thế văn bản nào? Thông tư 111/2013/TT-BTC và các nội dung liên quan tại nhiều thông tư cũ (khoản 2, 3 Điều 6).

Thuế chứng khoán phái sinh là bao nhiêu? 0,1% giá chuyển nhượng theo từng lần (Điều 5 Thông tư 87).

Khung TNCN mới áp dụng từ khi nào? Hiệu lực 01/7/2026, nội dung tiền lương áp dụng cho cả kỳ tính thuế 2026.

Glad Tax đồng hành cùng doanh nghiệp

Glad Tax hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi toàn bộ hệ thống tính thuế TNCN sang khung Nghị định 253/2026 và Thông tư 87/2026: rà soát tham số phần mềm lương, cập nhật quy trình nội bộ và đào tạo đội ngũ nhân sự — tiền lương.